ਸੈਂਕੜੇ ਸੰਪਰਕ, ਪਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਹੀ ਆਪਣੇ: ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

12/07/2026 | Public Times Bureau | Panjab

ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਦੀ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਦਦ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪਰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਦੋਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਜਿਹੇ ਦੋਸਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜੁੜਾਅ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੋਵੇ।

ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 67 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੋਸਤੀਆਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਆਪਣਾਪਣ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੌਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਸੰਪਰਕ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 54 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦੋਸਤੀਆਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਗੱਲਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਜਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਭਗ 150 ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਜੁੜਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਗੱਲਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਜਾਂ ਚੁਗਲੀ ’ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਧਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਹੁਣ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਪਰ ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾਪਣ ਹੋਵੇ, ਅੱਜ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।

Hundreds of contacts yet only a few stand by you in times of trouble the definition of friendship is changing