ਹੁਣ ਤਕ ਹੋਈਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸਾਲ 1971 'ਚ ਹੋਈ ਪੰਜਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਤੇ ਦੂਜੀ 1984 ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹੈ। ਸਾਲ 1971 'ਚ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਗੁੜਗਾਓਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਆਏ ਆ ਕੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਐਸਕਾਰਟਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਫੈਕਟਰੀ ਲਾ ਕੇ ਸਨਅਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਹਰਪ੍ਰਸਾਦ ਨੰਦਾ ਨੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।ਐਸਕਾਰਟਸ ਫੈਕਟਰੀਆਂ 'ਚ ਉਦੋਂ ਟਰੈਕਟਰ ਤੇ ਰਾਜਦੂਤ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅੰਬੈਸਡਰ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸਕਾਰਟਸ ਦੀ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੀ ਮਦਰ ਯੂਨਿਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਸਿੱਧੇ ਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਸਕਾਰਟਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ।
ਐਸਕਾਰਟਸ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਯਸ਼ਪਾਲ ਜੈਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਿਲਾਪ ਜੈਸਿੰਘ ਫੈਕਟਰੀ ਮਾਲਕ ਐਚਪੀ ਨੰਦਾ ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਐਚਪੀ ਨੰਦਾ ਦੀ ਸੋਚ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਐਚਪੀ ਨੰਦਾ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 13609 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ 'ਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਸੁਟਵਾਈ ਸੀ। ਐਚਪੀ ਨੰਦਾ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸ਼ੋਅਮੈਨ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਵੀ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਆਏ ਸਨ। ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੀ ਭੈਣ ਰਿਤੂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਚਪੀ ਨੰਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਨ ਨੰਦਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਚੋਣ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਤਇਅਬ ਹੁਸੈਨ 199333 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ, ਜਦਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕੇ. ਨਰਿੰਦਰ ਨੂੰ 131391 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।
ਇਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਤੇ ਪਲਵਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਛੱਜੂਨਗਰ 'ਚ ਇਕ ਜਾਟ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਚੇਤੀਲਾਲ ਵਰਮਾ ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਚੇਤੀਲਾਲ ਵਰਮਾ ਨੇ 1984 'ਚ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਚੋਣ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਰਹੀਮ ਖਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਆਏ ਸਨ। ਖੈਰ, ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਉਤਰੇ ਚੇਤੀਲਾਲ ਵਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੈਲੀ ਕੱਢੀ ਸੀ।
90 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਗਣੇਸ਼ ਦਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਰੈਲੀ 'ਚ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤਕ ਟਰੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿਚ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਟਰੱਕਾਂ 'ਚ ਸਵਾਰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ-ਕਲੀਨਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤਾਂ ਚੇਤੀਲਾਲ ਵਰਮਾ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਣਗੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਬੈਲਟ ਬਾਕਸ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕੰਮ ਕਰ ਗਈ। ਇਹ ਚੋਣ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰਹੀਮ ਖਾਨ ਨੇ ਜਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 285214 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੇ ਕਾਂਗਰਸ-ਜੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤਇਅਬ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ 150843 ਵੋਟਾਂ ਅਤੇ ਚੇਤੀਲਾਲ ਵਰਮਾ ਨੂੰ 32228 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਉਹ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੇ।
